Różowe miasto Dżajpur

   Dżajpur (Jaipur), zwany Różowym Miastem, jest stolicą Radżastanu, metropolią, która liczy sobie około 3 milionów mieszkańców. Miasto zostało założone przez radżpuckiego władcę Dżaja Singha II (Jai Singh II), wszechstronnie wykształconego męża stanu, ale także miłośnika sztuki oraz astronoma (1688-1743). W 1727 roku, gdy imperium Mogołów zaczęło chylić się ku upadkowi, podjął on decyzję o budowie nowego miasta, do którego przeniósł stolicę swego królestwa z pobliskiego fortu Amber. 

  „Różowe Miasto”?! Nie brzmi to najlepiej, ale w Indiach kolory odbiera się inaczej, intensywne czy krzykliwe barwy jakoś tu wcale nie rażą. Nikogo więc nie powinno dziwić, że w 1876 roku Maharadża Ram Singh pomalował część budynków na różowo (to kolor gościnności) w ramach przygotowań do wizyty brytyjskiej królowej Wiktorii. Najbardziej różowym i najchętniej fotografowanym obiektem jest Pałac Wiatrów (Hawa Mahal). Nazwa została nadana budowli ze względu na jej lekką konstrukcję i panującą we wnętrzach lekką, chłodną „bryzę”. Pięciopiętrowy budynek ma koronkową fasadę, przypominającą koronę, w jakiej bóg Kryszna jest zwykle przedstawiany w ikonografii. Mieści się tam 953 małych wykuszy okiennych (jarokh, dżarokh), przez które damy dworu mogły oglądać toczące się na ulicy życie codzienne miasta: 

  Do Pałacu Wiatrów nie wchodziliśmy, ale budynek jest w zasadzie częścią ogromnego kompleksu Pałacu Miejskiego, który zwiedzaliśmy później i za chwilę do niego wrócę. 

   Najpierw jednak udaliśmy się do Fortu Amber (opis pojawi się w oddzielnej notce). Wracając do centrum zatrzymaliśmy się na chwilę naj jeziorem Man Sagar, gdzie z wód jeziora wynurza się pałac Jal Mahal, wykonany z czerwonego piaskowca, z rzeźbionymi łukami i bengalskimi dachami, na których umieszczono charakterystyczne wieżyczki z baldachimami (chhatri). Jego cztery piętra są całkowicie zalane, a tylko jedno, czasem dwa, są widoczne nad powierzchnią wody. Maharadża Sawai Pratap Singh zlecił budowę tego pałacu w 1799 roku jako pawilonu myśliwskiego i letniej rezydencji dla rodziny królewskiej. Łączy on elementy architektury Radżputów i Mogołów. Turyści mogą oglądać pałac jedynie z promenady nad jeziorem. Oprócz nas pojawiły tam się barwne postacie, prawdopodobnie z ludu Bandżara, zwanego też Lambani, być może spokrewnionego z europejskimi Romami, którzy wywodzą się z Indii:

   Stamtąd już udaliśmy się do Pałacu Miejskiego. Obszar pałacu stanowi siódmą część powierzchni całrgo historycznego centrum miasta, prowadzi do niego wiele bram, a na terenie kompleksu znajdziemy liczne pawilony oraz budynki pałacowe. Budowę tej rezydencji zlecił Maharadża Sawai Jai Singh II w 1732 roku, jako siedziby klanu Kachwaha Radżput. Pałac dzieli się na część publiczną i prywatną. Chandra Mahal, zbudowany przez Jai Singha II, króla Jaipuru, znany również jako Chandra Niwas, jest obecnie prywatną rezydencją Maharadży Jaipuru i znajduje się po zachodniej stronie kompleksu pałacowego. Posiada siedmiopiętrową cytadelę, z której roztacza się panoramiczny widok na miasto Jaipur. Pozostałe zabudowania należą do części publicznej i są dostępne dla turystów.

   Poniżej Sireh Deori - główna brama wejściowa z ulicy, którą dostaliśmy się na teren pałacu:

   Po przejściu przez Atish Pol, czyli „Bramę Stajni”, odwiedzający docierają do budynków, które stanowią Kompleks Pałacu Miejskiego. Zaraz za bramą znajduje się „Rath Khana” – galeria transportowa: 

   Kolejnym budynkiem, na jaki natrafiają odwiedzający, jest Mubarak Mahal. Ten piaskowcowy „Pałac Powitalny” został zbudowany w 1900 roku przez Madho Singha II, aby przyjmować gości. Zaprojektowany przez Sir Swintona Jacoba, obecnie stanowi część muzeum pałacowego: 

    Sileh Khana to zbrojownia w Pałacu Miejskim, w której znajduje się jedna z najlepszych kolekcji broni antycznej w Indiach:      

    Naprzeciwko Mubarak Mahal znajduje się Rajendra Pol, znana również jako Singh Pol lub Brama Lwa. Ta imponująca brama z ozdobnymi wspornikami, rzeźbionymi balkonami i drzwiami nabijanymi mosiężnymi ćwiekami jest doskonałym przykładem hinduskiej architektury. Po obu stronach bramy stoją ogromne białe marmurowe słonie, przeniesione tu, aby uczcić narodziny Maharadży Bhawani Singha w 1931 roku, pierwszego bezpośredniego męskiego następcy tronu od dwóch pokoleń:

  Pod kolumnami wspierającymi pawilon Sabha Niwas (Sala Audiencji Publicznych) ustawiono wyjątkowe eksponaty - dwie ogromne srebrne kadzie, w których maharadża Sadho Singh II zabrał wodę z Gangesu, gdy udawał się w podróż do Anglii. Te królewskie naczynia zostały wpisane do księgi Rekordów Guinnessa jako największe pojedyncze przedmioty na świecie wykonane w całości z tego kruszcu. Każda z kadzi to ponad 300 kilogramów czystego srebra. Widać je na trzecim zdjęciu poniżej:

   Diwan-I-Khas to Sala Audiencji Prywatnych. Jest to duża, przewiewna, kolumnowa sala, typowa dla architektury Mogołów. Położona na imponującym, ciemnoróżowym dziedzińcu, ma eleganckie rzędy marmurowych filarów i łuków podtrzymujących dach pawilonu:

   Z Sali Audiencji Prywatnych widoczny jest dziedziniec, który ją otacza, obramowany czerwonym czworobokiem murów z bramami: 

    Na następnych zdjęciach w głębi widoczny jest siedmiopiętrowa cytadela Chandra Mahal:

    Jedna z bram prowadzi do Pritam Niwas Chowk, czyli „Dworu Ukochanego”:

   Pritam Chowk to zamknięty dziedziniec z czterema XVIII-wiecznymi bramami, bogato zdobionymi w jaskrawych kolorach. Dziedziniec ten pierwotnie był używany do królewskich występów tanecznych. Balkony nad bramami były używane przez występujących śpiewaków. Wejście od strony Riddhi-Siddhi Pol jest najbardziej spektakularne, jaskrawo zdobione motywem pawia:

   Pozostały mi do pokazania jeszcze tylko zdjęcia z galerii fotografii:

    Na zdjęciach widoczne są 4 osoby: Maharadża Sawai Man Singh II (1912 - 1970), jego żona Maharani Gayatri Devi (1919 - 2009), Jacqueline Kennedy i aktualny Maharadża Sawai Padmanabh Singh (rocznik 1998).

   Na zakończenie jeszcze moje bliskie spotkanie ze słoniem po wyjściu z pałacu:

 I na razie z Dżaipuru tyle, będzie jeszcze notka o forcie Amber.