Twierdza Klis wznosi się 13 km na północny wschód od Splitu na wysokości około 360 m. Widać ją z autostrady i drogi Split – Trogir. Już od czasów imperium rzymskiego miała strategiczne znacznie. Przebiegała tędy jedyna łatwo przejezdna droga łącząca wnętrze kontynentu z wybrzeżem Adriatyku. Z tego powodu nadano jej nazwę „klucza” (z gr. Kleisa – klucz), również obecnie często jest nazywana Kluczem Dalmacji.
W II w. p.n.e. na tych terenach mieszkały plemiona Delmatów. To właśnie od nich prawdopodobnie zaczęto nazywać obszar wokół dzisiejszego Splitu Dalmacją. W I w. p.n.e. kraina ta, mimo zaciekłej obrony, została podbita przez Rzymian.
Pierwsze wzmianki o istnieniu twierdzy zawierają informacje o oblężeniu jej przez Słowian i Awarów w VII wieku. W 846 roku książę chorwacki Trpimir I zdobył Split i Trogir, pokonując wojska bizantyjskie. W podpisanym przez niego w 852 roku dokumencie wspomina dwór w Klisie jako swoją własność. Wtedy właśnie po raz pierwszy pojawiła się nazwa Chorwacja.
W kolejnych latach twierdzą władali na zmianę Chorwaci i Węgrzy. Najburzliwszy okres historii Dalmacji przypada na okres ekspansji Tureckiej w XVI wieku. Pod wodzą księcia Petara Kruzica, Twierdza Klis opierała się potędze Tureckiej przez 25 lat. Po śmierci diuka w końcu wojska osmańskie zdobyły twierdzę na 111 lat. Nowi właściciele dodatkowo umocnili twierdzę i wybudowali w niej meczet z minaretem. Dopiero w 1648 roku wojska weneckie zdobyły twierdzę po 10 dniowym oblężeniu, po czym gruntownie ją odnowiono i rozbudowano. Pozostawała w rękach wenecjan do 1797 roku, potem przejęli ja Austriacy do czasu I wojny światowej i powstania Jugosławii. W fortecy urodziła się czczona przez katolików św. Margarita Kliska.
Dziś twierdza stanowi jeden z najcenniejszych Chorwackich zabytków militarnych i jednocześnie jedną z największych atrakcji turystycznych w okolicach Splitu. Wzgórze ma podłużny kształt, więc obwarowania ciągną się wzdłuż całej krawędzi na długości około 204 metrów, co robi naprawdę duże wrażenie. Natomiast w najwęższym miejscu ma szerokość 53 metrów. W systemie umocnień przeważają fortyfikacje wykonane przez Wenecjan i Austriaków. Do dziś Klis zachował wiele ze swojego średniowiecznego charakteru. Mimo wielu oblężeń i zniszczeń ruiny fortecy znajdują się w dobrym stanie, umożliwiającym swobodne zwiedzanie.
O "Grze o tron" nie będę się rozpisywać. Kto oglądał, na pewno rozpozna, które sceny były tam kręcone.
A na zakończenie trochę zdjęć:
