Cinque Terre rozciąga się między La Spezzią a Levanto. W La Spezii mieszkaliśmy, pięć miasteczek Cinque Terre zaplanowaliśmy do zwiedzania, a Levanto w ogóle nie braliśmy pod uwagę w naszych planach. Na szczęście coś nas natchnęło w ostatniej chwili, plany zostały skorygowane i w efekcie spontanicznie wsiedliśmy do pociągu, kompletnie nieprzygotowani. Na temat Levanto niewiele można znaleźć w sieci, Wikipedia miejscowość totalnie lekceważy, ograniczając się praktycznie do podania liczby ludności (5,5 tysiąca), a przecież jej historia jest długa i ciekawa. Levanto ma naprawdę wiele do zaproponowania i cieszę się, że tam dotarłam.
Na szczęście miejscowa gmina temat historii okolic potraktowała poważnie, umieszczając krótki zarys dziejów na swojej stronie, więc i ja się do jej promocji przyczynię, streszczając stosowny fragment.
W czasach rzymskich na wzgórzach pobliskiego Montale istniała mała wioska o nazwie Ceula. Znajdowała się w miejscu, w którym starożytna droga liguryjska, prowadząca z głębi lądu, dochodziła do wybrzeża, więc był to strategiczny węzeł o dużym znaczeniu. Po upadku Cesarstwa Rzymskiego (476 r. n.e.) Ceula stała się częścią Cesarstwa Bizantyjskiego. W epoce karolińskiej (początek IX wieku) dzwonnica kościoła San Siro, istniejąca do dziś w wiosce Montale, służyła jako wieża strażnicza i obrona przed atakami z morza. Jednak od XIII wieku znaczenie wioski spadło na rzecz Levanto, które zaczęło się rozwijać bezpośrednio nad morzem. Średniowieczna wioska początkowo była skupiona wokół kościoła Sant'Andrea oraz wzgórza San Giacomo, a w XV wieku nastąpił jej znaczny rozwój i rozbudowa w kierunku równiny Ghiararo. Ważne funkcje, przypisane Levanto przez Republikę Genueńską, sprawiły, że w kolejnych latach zadecydowano o powstaniu Borgo Nuovo.
Niedawno, przy wykorzystaniu funduszy europejskich, przeprowadzono duże projekty renowacyjne w historycznym centrum, w tym odrestaurowano dawny klasztor augustianów, zwany Ospitalia del Mare oraz kamienice wzdłuż Via Garibaldi. W rezultacie całość robi bardzo dobre wrażenie, choć jeszcze niektórym obiektom przydałaby się pomoc.
Od stacji szliśmy wzdłuż Via G. Garibaldi, podziwiając budynki z XVII i XVIII wieku, które wznoszą się po obu stronach tej ulicy. Tam też w jednej z restauracji zjedliśmy lunch. Potem dotarliśmy do Piazza Cavour z pomnikiem Camilla Benso Conte di Cavour i budynkiem Palazzo Municipale, czyli dawnym XVII-wiecznym klasztorem klarysek, będącym obecnie siedzibą ratusza i innych urzędów miejskich:
Kościół św. Rocha (San Rocco) znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie, przy via M.
Vinzoni. Jego budowa datowana jest na XVII w.. Stanowił on część klasztoru sióstr klarysek, które mogły niezauważone uczestniczyć w nabożeństwach, kryjąc się za dwiema kratami w sektorze chóru. Cały budynek wymaga kompleksowej konserwacji. Fasada jest skromna, jedynie nad portalem widać małą niszę z kolorową statuą, przedstawiającą świętego Rocha:
Stamtąd przeszliśmy jeszcze w kierunku plaży:
Plażowanie było symboliczne, ograniczyło się do rzut oka na całość nabrzeża, bo chcieliśmy jeszcze obejrzeć najstarszą część Levanto i oczywiście resztę Cinque Terre. Przeszliśmy więc na Piazza del Popolo, gdzie znajduje się średniowieczna Loggia, w dokumentach wzmiankowana już pod koniec XIII wieku. Przebudowano ją na początku XVI wieku, najprawdopodobniej wykorzystując ponownie stare materiały budowlane. Składa się z jednego dużego pomieszczenia, ograniczonego od frontu kolumnami i łukami. Ze względu na bliskość portu wykorzystywano ją do celów handlowych. Do XVIII wieku mieściło się tu także archiwum miejskie:
Naprzeciwko, po południowe stronie placu, zaczyna się wąska uliczka Via Don E. Toso, która prowadzi do kościoła parafialnego Sant'Andrea. Na rogu znajduje się ciekawy budynek Casa Restani, dość stary, jak głosi napis na tabliczce:
Dalej uliczka rozwidla się. W lewo biegnie pod murem oporowym kościoła jako Piazza dei Boggiani. Widać stąd pięknie sąsiednie wzgórze z równie starymi budowlami, m.in. wieżą zegarową i oratorium San Giacomo, a w prawo zakosami wiedzie na plac przed kościołem:
Kościół Św. Andrzeja jest jedną z najstarszych budowli w Levanto. Budowę rozpoczęto w 1222 roku, a konsekrowano kościół w roku 1463. Rozbudowano go później, dodając dwie nawy boczne. Fasada, ozdobiona naprzemiennymi pasmami białego marmuru z Carrary i paskami ciemnozielonego serpentynitu, kończy się u góry serią małych, ostrołukowych nisz, u podstawy których znajdują się mocno podniszczone ozdobne elementy. Wewnątrz można rozpoznać pierwotny układ nawy głównej, ze sklepieniem krzyżowym i filarami w miejscowym serpentynicie:
Wróciliśmy na Piazza del Popolo i z prawej strony Loggii powędrowaliśmy stromą drogą pod górę, mijając dwa małe zabytkowe kościółki. Pierwszy z nich to Oratorio di San Giacomo. Jest siedzibą dawnego bractwa, założonego w drugiej połowie XIII wieku, które trafiło tu po wybudowaniu budowli, pod koniec XVI wieku. Konsekrację oratorium datowano na 23 czerwca 1600 roku. Na fasadzie, która w pierwszej dekadzie XXI wieku razem z całym kompleksem przeszła gruntowną renowację i konserwację, znajduje się obraz z początku XX wieku, natomiast w przestrzeni poniżej, nad wejściem głównym - płaskorzeźba z białego marmuru karraryjskiego, autorstwa nieznanego lombardzkiego rzeźbiarza, datowana na pierwszą połowę XV wieku:
Parę metrów dalej jest podobnej wielkości budynek Chiesa di Santa Maria della Costa. Mógł on powstać nawet w XII w., ale konsekrowany był w 1334 roku. Można założyć, że istniejący wcześniej budynek przeszedł prace restauracyjne w tym dniu i mogła to być data ponownej konsekracji. Wartość artystyczną zachowało nadproże, umieszczone na portalu głównym, wykonane z marmuru kararyjskiego. Płaskorzeźba z XVI wieku przedstawia świętego Jerzego ze smokiem, a jej szczególną cechą jest to, że odciśnięto wokół herby szlacheckie rodziny Da Passano:
