Cuda na Piazza dei Miracoli

   Można się zżymać na tłumy turystów, chociaż też nimi jesteśmy. Można się śmiać z tych wygibasów, jakie wszyscy czynią, żeby na zdjęciach "podpierać" wieżę (też się powyginaliśmy, ale niestety zdjęcia się nie bardzo wyszły). Można protestować, ale przyjść tu po prostu trzeba. Bo plac jest nie tylko popularny, wieża jest nie tylko krzywa. To wszystko jest po prostu piękne. No i "mówią wieki" - niebawem stuknie pizańskim skarbom 900 lat.

  Piazza del Duomo (Plac Katedralny), znany również jako Piazza dei Miracoli (Plac Cudów), to najsłynniejszy zespół architektoniczny Pizy. Jego piękno i znaczenie historyczne sprawiły, że został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na placu dominują cztery arcydzieła średniowiecznej architektury: katedra, baptysterium, cmentarz Camposanto Monumentale oraz słynna Krzywa Wieża. Plac leży w północnej części miasta, w pobliżu murów:

   Zaplanowaliśmy pojechać tam ostatniego dnia przed wylotem. Rano, ale nie o świcie, bo trzeba się było spakować i zjeść porządne śniadanie. Ponieważ katedrę otwierają dopiero od 10:00, to nawet nie bardzo miałoby sens być dużo wcześniej. Chcieliśmy pochodzić trochę po placu, wejść do baptysterium, które już od 9:00 było otwarte i potem do katedry, jak tylko ją otworzą. Ze zwiedzania pozostałych obiektów postanowiliśmy zrezygnować, żeby nie przesadzić, bo w końcu mieliśmy za sobą tydzień naprawdę bogaty we wrażenia. Wiedzieliśmy, że o tej porze będą już tam tłumy ludzi, ale z różnych powodów nie było lepszej opcji. Tak nam się przynajmniej wydawało.

   No to ruszamy. Przyjechaliśmy trochę po 9-tej, w kasie kupiliśmy bilet łączony do baptysterium i katedry, po czym udaliśmy się na zwiedzanie:

   Battistero di San Giovanni to największe baptysterium we Włoszech. Budowę rozpoczęto w 1152 roku, ale ukończenie jej zajęło ponad dwa stulecia. Pierwszym etapem budowy, w stylu romańskim, do szczytu pierwszego rzędu łuków, kierował projektant - Diotisalvi. W XIII wieku budowę, już w stylu gotyckim, przejął Guidetto. Po 1260 roku nad zewnętrzną ścianą, aż do poziomu łuków w zewnętrznej galerii, pracował Nicola Pisano, elementy powyżej dodał Giovanni Pisano. Powyżej, wznosi się kopuła, otoczona rzędem trójkątnych marmurowych edykuł (nisz). Na szczycie znajduje się posąg św. Jana Chrzciciela w pozłacanej miedzi, wykonany przez Turino di Sano da Siena w 1395 roku. Kopuła ma obwód 107,24 m i wysokość 54,86 m. Drzwi od strony katedry zostały ozdobione w około roku 1203 w stylu grecko - bizantyjskim. Płaskorzeźby nad głównym wejściem przedstawiają sceny z życia Św. Jana Chrzciciela, nad nimi widnieje Chrystus w otoczeniu świętych, a w lunecie - statua Matki Boskiej z dzieciątkiem:

   Wewnątrz baptysterium znajduje się krąg ośmiu filarów z 1163 r., któremu Guidetto wyrzeźbił kapitele z postaciami ludzi i zwierząt. Ponad nimi jest galeria kobiet, podzielona pilastrami. Sklepiony sufit ma proste wykończenie gipsowe. W centrum budynku, na podium z trzech stopni, znajduje się ośmioboczna chrzcielnica, wykonana przez Guido Bigarelli da Como w 1246 roku. Podstawę wykonano z polichromowanego marmuru, a ściany z marmurowych paneli zdobią geometryczne i kwiatowe elementy. Podobną dekorację można zobaczyć na ołtarzu. Ambona, wyrzeźbiona przez Nicola Pisano w latach 1259 - 1260, jest umieszczona w pobliżu południowych drzwi. Sześciokątna bryła opiera się na siedmiu filarach, które wyrastają z lwów oraz ludzkich postaci. Poszczególne panele, oddzielone małymi kolumnami, zawierają wyrzeźbione sceny z życia Jezusa:

  Konstrukcja z podwójną kopułą zapewnia wyjątkową akustykę. Pracownicy co pół godziny demonstrują pogłos budynku, faktycznie robi to wrażenie. 

   Kiedy wyszliśmy z baptysterium, zbliżała się już 10-ta, więc od razu poszliśmy do katedry. Na placu wyraźnie zaczynało się gromadzić coraz więcej ludzi. Oraz, niestety, coraz więcej chmur na niebie:

  Prace budowlane przy katedrze Santa Maria Assunta ruszyły w 1063 roku, a kierował nimi początkowo mistrz Buscheto, kontynuował Rainaldo, zaś konsekracja miała miejsce w 1118 roku. Działo się to w czasach świetności Pizy, gdy jej flota odnosiła sukcesy na Morzu Tyrreńskim. Podatki i cła pozwoliły na sfinansowanie inwestycji. Katedrę wzniesiono w stylu romańskim, z domieszką elementów bizantyjskich i arabskich. Ma imponującą fasadę z czarno - białymi pasami, a ściany zewnętrzne zbudowane są z różnych odmian kolorowego marmuru. Fasada jest podzielona rzędami pilastrów i łuków, które są ozdobione skomplikowanymi wzorami i rzeźbami. Przestrzenie nad wszystkimi drzwiami są ozdobione polichromiami. Powyżej wzdłuż fasady biegną cztery poziomy kolumnad. Drzwi fasady zostały odlane z brązu przez różnych artystów florenckich w XVII wieku, po wielkim pożarze z 1595 roku. 

   Katedra ma kształt krzyża łacińskiego, z nawą główną, absydą, czterema nawami bocznymi oraz transeptem. Centralna nawa jest otoczona monolitycznymi granitowymi filarami z kapitelami z XI i XII wieku. Wnętrze jest bogato dekorowane, wybijają się bogate mozaiki z początku XIV wieku, szczególnie wielka mozaika w absydzie, przedstawiająca Chrystusa Pantokratora na tronie, z Maryją i św. Janem Ewangelistą, z twarzą św. Jana wypełnioną przez Cimabue (Cenni di Pepo) w 1302 roku. Pośrodku świątyni wisi tzw. „lampa Galileusza". Według legendy jej wahania badał Galileusz, co pozwoliło mu stwierdzić izochronizm wahadła (niezależność okresu drgań od maksymalnego kąta wychylenia), w rzeczywistości obserwował kilka lat wcześniej inną lampę:

  Najbardziej spektakularnym elementem wyposażenia jest wspaniała ośmiokątna ambona autorstwa Giovanniego Pisano (1302 - 1310). Opiera się na kolumnach z kariatydami oraz rzeźbionych kapitelach z posągami symbolizującymi Cnoty Kościoła. Na dziewięciu panelach wyrzeźbione są opowieści z życia Chrystusa i Dziewicy oraz Sądu Ostatecznego:

   Wśród dzieł średniowiecznych jest też XIII - wieczna "Madonna di sotto gli organi", przypisywana Berlinghiero Berlinghieri z Volterry:

  Na ścianach, suficie, ołtarzach bocznych i prezbiterium znajduje się wiele cennych fresków, obrazów i wyposażenia z XVI - XVII wieku:

  Na trzech zdjęciach poniżej - kaplica Najświętszego Sakramentu i grobowiec świętego Raniera:

   Kolejna perełka Placu Cudów to słynna Krzywa Wieża, jeden z najbardziej znanych zabytków we Włoszech. Jej budowę rozpoczęto w 1173 r. Nie była budowana równolegle z katedrą, ale widać między nimi harmonię stylów i kolorów. Z powodu osiadania fundamentów prace zostały wstrzymane po wykonaniu trzeciego pierścienia. Wznowiono je po prawie 100 latach. Próbując wyrównać pochyłość, kolejne trzy pierścienie zbudowano lekko wygięte w przeciwną stronę. Dzwony na 56-metrowej wieży umieszczono w 1350 roku. Aktualnie odchylenie od pionu wynosi 5,5°. Niestabilne i miękkie podłoże spowodowało pochylenie wieży, czyniąc ją sławną:

   Pochmurne niebo i słabe oświetlenie placu prawdopodobnie by mnie bardziej zmartwiło, gdyby nie to, że wpadłam na pomysł odwiedzenia placu dodatkowo, dwa dni wcześniej, około 18-tej. Wszystkie zdjęcia z placu, które umieszczam poniżej, pochodzą właśnie z tego dnia. Niebo czyściutkie, słońce wchodzące w złotą godzinę, zupełnie inaczej to wszystko wyglądało:

  I to już ostatni wpis z naszej wycieczki. Mam nadzieję, że jeszcze do Toskanii i Ligurii uda się kiedyś wrócić, bo jak zwykle pozostał niedosyt.