czwartek, 27 sierpnia 2026

Alba Iulia - gwiazda Transylwanii

  Alba Iulia bywa nazywana gwiazdą Transylwanii, bo główną atrakcją miasta jest Cetatea Alba Carolina, wzniesiona w latach 1715 - 1738, właśnie na planie siedmioramiennej gwiazdy, imponująca twierdza. Ta największa w tym rejonie Europy cytadela, zbudowana według systemu francuskiego inżyniera Vaubana, posiada siedem bastionów, jej mury mają 12 kilometrów, natomiast powierzchnia to 70 hektarów. Pochodzi z czasów panowania cesarza Karola VI, stąd nazwa Alba Carolina. Fragmenty fortyfikacji są widoczne w wielu miejscach:


  Historia Alba Iulia sięga znacznie dalej, niż XVIII wiek. Powstała w miejscu dawnej osady dackiej, podbitej następnie przez Rzymian, którzy nazywali to miejsce Apulum i uczynili je stolicą Dacji Apulensis. Stacjonował tu XIII Legion Rzymski. W IX wieku miasto było znane jako Belgrad (biała twierdza) i było stolicą księstwa. Po chrzcie Węgier ustanowiono tu stolicę biskupstwa Siedmiogrodu i zbudowano pierwszą katedrę. W 1442 roku Jan Hunyady, wojewoda siedmiogrodzki, wykorzystał cytadelę do przygotowań do głównej bitwy z Turkami. Katedrę wtedy rozbudowano i później stała się miejscem jego pochówku. Alba Iulia pełniła funkcję stolicy Siedmiogrodu od 1541 roku, za czasów Jana Zápolyi oraz Izabeli Jagiellonki - córki Bony, siostry Zygmunta Augusta, która zmarła w 1559 roku i też jest pochowana w katedrze. 

 Alba Iulia była też świadkiem innych ważnych wydarzeń w historii Rumunii. To tu 1 grudnia 1918 roku miała miejsce tzw. Wielka Unia, w czasie której Transylwanię włączono do reszty ziem rumuńskich. W 1922 r. odbyła się tu koronacja pary królewskiej, Ferdynanda I i Marii.

   Wśród zabytków miasta najważniejsze są rzymskokatolicka katedra świętego Michała, Sobór Koronacyjny z początku XX wieku oraz XVIII-wieczna biblioteka Batthyaneum w której znajduje się niezwykle cenny zbiór rękopisów i starodruków pochodzących z VII-XV wieku.

   Romańsko-gotycką katedrę świętego Michała wzniesiono w drugiej połowie XIII wieku na miejscu wcześniejszej romańskiej świątyni, zniszczonej podczas najazdu mongolskiego. Wyposażenie jest dość skromne, trwają próby odrestaurowania resztek fresków. W południowej nawie katedry znajdują się groby Izabeli Jagiellonki i jej syna Jana Zygmunta Zapolyi. Przed katedrą stoi konny pomnik Michała Walecznego:












  Na pamiątkę Unii na murach twierdzy wzniesiono prawosławną katedrę w stylu "narodowym". Nosi nazwę "koronacyjnej", gdyż w 1922 roku symbolicznie koronowano tu Ferdynanda I i jego żonę na monarchów Wielkiej Rumunii. Symbolicznie, gdyż żadne z nich nie wyznawało prawosławia - król był katolikiem a jego małżonka anglikanką. Aby wybudować tę świątynię należało rozebrać część murów twierdzy. Wybrano to miejsce ponieważ kiedyś stała tu świątynia prawosławna, siedziba metropolitów. Austriacy zburzyli ją podczas wznoszenia kompleksu obronnego. Poza tym nowa cerkiew miała przyćmić katedrę katolicką, znajdującą się po sąsiedzku. Sobór otaczają zabudowania oraz kolumnady:















  Na zakończenie kilka zdjęć z różnych fragmentów miasta:








  Tempo wzrosło, spędziliśmy w Alba Iulia 80 minut. A teraz - do Kluż Napoka. Też nie na długo.

środa, 26 sierpnia 2026

Pierwsza perełka - Sybin (Sibiu)

   Już od dawna mieliśmy ochotę przyjechać do Rumunii, ale jakoś się nie składało. W tym roku wreszcie się zdecydowaliśmy, gdy okazało się, że nie wypalił nam inny wyjazd. Termin nie był najszczęśliwiej dobrany (szczyt sezonu - tłumy ludzi), ale wycieczkę uznaliśmy za całkiem udaną i wszystko, co obejrzeliśmy, bardzo nam się podobało. Wylądowaliśmy w Bukareszcie i z niego wracaliśmy, więc spaliśmy tam dwie noce, pierwszą i ostatnią. W sumie miasto było oglądane podczas czterech spacerów, zrobiłam prawie 300 zdjęć i opis tego wszystkiego zostawię sobie na koniec. Na drugi nocleg pojechaliśmy do Sybina, położonego prawie 300 km na północny zachód, uważanego za najpiękniejsze miasto Rumunii. Nie umiem powiedzieć, czy się z tym zgadzam, bo inne miasta też bardzo mi się podobały, ale na pewno ma wiele uroku. 

  Sybin (rum. Sibiu, niem. Hermannstadtzostał założony w 1190 rokprzez saskich kolonistów na terenie ówczesnego Królestwa Węgier, w południowej części Siedmiogrodu. Powstał na miejscu dawnej rzymskiej osady Ceadonia. Już pięćdziesiąt lat później, w obliczu zagrożenia mongolskiego, miasto musiało się ufortyfikować. W XV wieku fortyfikacje również się przydały - by odpierać tureckie ataki. Część murów zachowała się do dziś:

  W XIV wieku Sybin stał się potężnym ośrodkiem handlowym i najważniejszym z siedmiu miast, tworzących historyczny region Siedmiogrodu (Transylwanii). Miasto słynęło z wielu pionierskich osiągnięć na skalę regionu i kraju – w 1292 roku otwarto tu pierwszy szpital, w 1380 pierwszą szkołę, w 1494 roku pierwszą aptekę, a w 1544 roku wydrukowano pierwszą książkę w języku rumuńskim. Przez wieki Sybin był także głównym centrum niemieckojęzycznej nauki i kultury.

  Miasto zwiedzaliśmy dwa razy, najpierw zaraz po przyjeździe, a potem następnego dnia rano. Na pierwszy spacer wybraliśmy się dość późno, około 19:00. Na początek powędrowaliśmy w kierunku kościoła świętego Franciszka, a potem do kościoła i dawnego konwentu świętej Urszuli. Wszystko było pozamykane, ale u Franciszka udało się zrobić zdjęcie przez kratę:



  Stamtąd przeszliśmy na Mały Rynek (Piata Mica) z białą Halą Rzeźników, rzędem kamieniczek z dawnymi gildiami i słynnym Mostem Kłamców. Na trzecim zdjęciu widać, że wieża ratuszowa, za którą już mamy Wielki Rynek, jest w remoncie. Pierwsze 5 zdjęć pochodzi z tego spaceru, kolejne 7 zrobiłam rano następnego dnia: 













   Na części zdjęć widoczna jest charakterystyczna wieża katedry ewangelickiej Świętej Marii, do której też podeszliśmy zarówno na pierwszym, jak i drugim spacerze. Świątynię budowano prawie 200 lat (1320-1520) i do 1544 roku służyła katolikom:





   Sercem miasta jest Piața Mare, czyli Duży Rynek. Istnieje w tym miejscu od XIV wieku i od tego czasu to miejsce jest najważniejszym placem w Sybinie. Znajduje się tu bardzo dużo kawiarni, restauracji, barów. Dachy okalających go kamienic mają charakterystyczne okna na poddaszach, nazywane oczami miasta. Życie tętni tu od rana do wieczora, odbywają się wydarzenia kulturalne, koncerty i różne spotkania. Dało się to odczuć w czasie naszego pobytu, gdyż liczne konstrukcje, estrady, namioty itp. zasłaniały nam historyczną zabudowę (szczególnie pierwszego dnia, potem zaczęto je rozbierać). Na dwóch pierwszych zdjęciach katolicki kościół Świętej Trójcy, na lewo od wieży ratusz, naprzeciwko pomnik i wzniesiony w latach 1778–1788 Pałac Brukenthala, mieszczący Muzeum Narodowe jego imienia. Brukenthal udostępnił do zwiedzania swoją bogatą kolekcję dzieł sztuki już w 1817 roku. Dalej widać piękne kamienice, otaczające plac:











    Sobór Trójcy Świętej to prawosławny sobór, będący katedrą archieparchii Sybinu oraz metropolii siedmiogrodzkiej Rumuńskiego Kościoła Prawosławnego, wybudowany w latach 1902-1906 według projektu Virgila Nagy i Josifa Kommera na miejscu wcześniejszej prawosławnej świątyni greckiej. Imponuje rozmiarem i bogactwem wyposażenia:












Naprzeciwko katedry znajduje się budynek Akademii Andrejańskiej, będący siedzibą Instytutu Teologicznego im. Andrieja Şaguny. Został zbudowany w 1914 roku w stylu neobrankoweńskim. Instytut Teologiczny działał tu od 1864 roku:


   Na zakończenie kilka zdjęć, zrobionych w okolicach Mostu Kłamców i katedry. W kilku miejscach można tam znaleźć schody, prowadzące do niżej położonej części starówki:







   Tyle udało nam się zobaczyć przez 3,5 godziny (w sumie, na obu spacerach). Myślę, że na takie miasto to stanowczo za mało, ale tak to bywa, gdy plan wycieczki jest zbyt ambitny.

Alba Iulia - gwiazda Transylwanii

  Alba Iulia bywa nazywana g wiazdą Transylwanii, bo główną atrakcją  miasta jest Cetatea Alba Carolina, wzniesiona w latach 1715 - 1738, w...