Kościoły w Erice, część druga

    Na mojej liście oprócz obiektów, do których kupiłyśmy bilet zbiorczy (na mapie oznaczone czerwoną kropką), znalazło się jeszcze sporo innych obiektów. Kolejność zwiedzania była związana z pogodą (mgła), godzinami otwarcia oraz czystym przypadkiem. A kolejność opisu jest jeszcze inna, grunt, że wszystkie sfotografowane miejsca udało mi się rozpoznać.

     Dziś obiektów sakralnych część druga. Zaczynamy od miejsca, w którym skończyła się poprzednia notka, czyli okolicy San Martino. Wszystkie oglądane obiekty znajdują się na powyższej mapce (czerwone i zielone kropki). Najpierw odwiedziłyśmy dwa kościoły pomiędzy San Martino a San Giuliano, na mapce oznaczone dwiema zielonymi kropkami, następnie San Francesco na południe od San Giuliano i wreszcie oznaczone czerwonymi kropkami San Giuliano i San Giovanni. Na zakończenie Sant'Orsola i Sant'Antonio - dwa obiekty z górnego końca mapki (zielone kropki).

   1. Kościół i klasztor San Pietro, zbudowany w 1365 roku i odnowiony w XVI i XVII wieku, był jednym z najpopularniejszych kościołów ze względu na centralne położenie. W 1575 roku został wybrany jako punkt odniesienia, wyznaczający granice czterech jurysdykcji parafialnych. W 1745 roku architekt G.B. Amico przebudował go, przyjmując eliptyczny plan i nadając mu barokowy wygląd, inspirowany pracami Borrominiego. Madonna della Pace dei Gagini na ołtarzu głównym była patronką miasta, dopóki nie zastąpiła jej Madonna di Custonaci. W klasztorze prezentowane są zbiory muzealne:

  2. Kościół i klasztor San Carlo zostały zbudowane w latach 1612–1617, a przebudowywane od XVIII do XX wieku. Klasztor był siedzibą wspólnoty sióstr klauzurowych, znanych przede wszystkim z przygotowywania typowych „dolci di abbey”, produkowanych do dziś przez cukierników z Erice według starożytnych receptur (jeden ze sklepików - na drugim zdjęciu). Obecnie w klasztorze mieści się internat Instytutu Szkolnictwa Wyższego „Ignazio i Vincenzo Florio”:

  3. Kościół wraz z  klasztorem San Francesco zostały zbudowane w 1362 roku, na miejscu pałacu, w którym w 1240 roku urodził się Sant'Alberto degli Abbati. Niestety były zamknięte:

 4. Kościół San Giuliano pochodzi być może z pierwszych wieków chrześcijaństwa. Wprawdzie, według legendy, budowę zlecił król Roger, ale nie można wykluczyć, że była to przebudowa. Został jeszcze rozbudowany w latach 1612-1615, stając się bardziej okazałą budowlą z trzema nawami. W 1927 roku zamknięto go z powodu częściowego zawalenia i ponownie otwarto, po prawie 80 latach, 26 grudnia 2005 roku. W kościele znajdują się tak zwane „Tajemnice”, słynne grupy rzeźbiarskie z XVIII wieku, wykonane z drewna, płótna i kleju, przedstawiające ostatnie godziny ziemskiego życia Jezusa. Figury były niesione na ramionach przez wiernych wąskimi uliczkami miasta podczas Procesji Misteriów (Processione dei Misteri), dawnego obrzędu odbywającego się w Wielki Piątek. Obrzęd ten ma korzenie w XVI wieku, kiedy to odbywały się teatralne przedstawienia Męki Chrystusa, które z czasem ewoluowały w procesję rzeźb : 

  5. Kościół św. Jana Chrzciciela (San Giovanni Battista) jest bardzo stary, według inskrypcji na kamieniu pochodzi z czasów Konstantyna. Później przebudowano go dwukrotnie, w pierwszej połowie XV wieku i w 1631 roku. Najciekawszy jest późnogotycki portal wschodni, zdobiony piłkowatymi zygzakami, który poprzedzają piękne schody w kształcie wachlarza. Znajduje się on od strony stromej skarpy i nie dało się go zobaczyć, ponieważ kościół był zamknięty, a od strony ulicy widoczna była tylko fasada zachodnia: 

 

   6. Na północnym skraju miasta, już właściwie za murami, znajdują się bezpośrednio obok siebie dwa niewielkie kościółki, otoczone murem: Sant'Orsola i Sant'Antonio. Mają podobne dzwonnice, ale inne wejścia. Fasadę pierwszego z nich, zbudowanego w 1413 roku, zdobi XV-wieczny portal z żółtego tufu. Drugi to pochodzący z końca XII wieku (epoka normańska) kościół parafialny Sant'Antonio Abate. Z pierwotnej budowli zachował się ostrołukowy portal wejściowy oraz (odbudowany) zarys małego szczytu z dzwonnicą. Oba stanowią rzadkie przykłady kościołów dwunawowych:

   I to na razie wszystko, ale na temat Erice będzie jeszcze trzeci odcinek.

Erice we mgle

  Na wtorek zaplanowałyśmy wycieczkę do Erice, zabytkowego miasteczka, położonego na wzgórzu, na wysokości 751 m nad poziomem morza. Nie mogłyśmy tam wjechać kolejką linową, bo w listopadzie nie kursuje - ma przerwę na konserwację. Dojazd autobusem po serpentynach też mógłby być przeżyciem, gdyby tylko było cokolwiek widać. Niestety od rana całość spowijały gęste chmury. Chociaż z drugiej strony średniowieczne mury i brukowane uliczki, wyłaniające się stopniowo spod mgły, prezentowały się niezwykle tajemniczo:

  Obecny wygląd Erice zawdzięcza głównie czasom średniowiecza, ale jego korzenie sięgają prawie trzech tysięcy lat. Prawdopodobnie założyli je Elymowie, którzy mieszkali tu około VIII wieku p.n.e., chociaż istnieją na tym terenie jeszcze starsze ślady osadnictwa. Według legendy nazwa miasta wywodzi się od imienia Eryksa, zabitego przez Heraklesa syna Afrodyty, a cała historia zaczęła się w czasie, gdy trojańscy wygnańcy wybrali to miejsce na swoją siedzibę. To właśnie Trojanie, mieszając się z rdzennymi mieszkańcami tej krainy, dali początek Elymom. Utworzyli oni w tym miejscu religijne i społeczne centrum z pogańskim miejscem kultu. Jeszcze zanim Fenicjanie poświęcili je Astarte, już w VI-VII w. p.n.e. czczono tutaj jakieś bóstwo płodności. Istniało tu thémenos - sanktuarium Afrodyty. Kult rozpowszechnił się w III w. p.n.e. na cały basen Morza Śródziemnego po podboju Sycylii przez Rzymian, widzących w greckiej bogini swoją Wenus. Wenus Ericina z czasem stała się tak popularna, że w Rzymie powstała jej kolejna świątynia. 

   W późniejszych latach to miejsce o strategicznym położeniu budziło zainteresowanie innych ludów. Byli wśród nich Kartagińczycy, którzy wzmocnili wzniesione przez Elymów mury miejskie, przez co uczynili miasto praktycznie niemożliwym do zdobycia. Jak podaje Strabon, Erice, obok Syrakuz i Enny, było w VII wieku p.n.e. jedną z trzech najważniejszych sycylijskich twierdz, a jej stare mury przetrwały do ​​dzisiaj. W 214 roku p.n.e. władzę nad tym terenem przejęli Rzymianie. Z biegiem lat, pod różnymi rządami, miasto znane było jako: Erix, Iruka i Gabel-el-Hamid. Ponownie odrodziło się po podbiciu przez Normanów i na rozkaz króla Rogera II przyjęło nazwę Monte San Giuliano. Starożytną nazwę Erice ostatecznie przywrócono dopiero w 1936 roku.

  Ze względu na pogodę musiałyśmy skorygować nieco nasze plany. Większość obiektów (z kasą włącznie) była jeszcze zamknięta i nie można było zacząć od wnętrz, zaś reszta kryła się we mgle, więc błąkałyśmy się tam bez planu, chłonąc tajemniczą atmosferę. Było to nawet sympatyczne, ale przedłużyło nam spacer, bo żeby zacząć regularne zwiedzanie grupy kościołów, musiałyśmy wrócić po bilety w okolice bramy wejściowej. Można było kupić dwa zestawy łączone, ale zamek i Polo museale już sobie odpuściłyśmy, bo zostało nam za mało czasu. A tak wygląda mapka:

    Od przystanku wejście do miasta prowadzi przez Porta Trapani:

  Bilety sprzedawane są w wieży Torre di re Federico. To budowla wzniesiona pod koniec XIII wieku przez Fryderyka II Aragońskiego i wysoka na 28 metrów. Obok niej znajduje się wspaniała Katedra Królewska, według tradycji powstała za panowania cesarza Konstantyna Wielkiego w IV wieku n.e.: 

   Kościół, jaki możemy podziwiać dzisiaj, powstał w 1314 roku za sprawą króla Fryderyka III Aragońskiego, a do jego budowy użyto materiałów, uzyskanych ze świątyni Wenus. Na przestrzeni wieków katedra była wielokrotnie przebudowywana. Wnętrze zawaliło się w 1853 roku, ale odbudowę rozpoczęto niemal natychmiast i zakończono już w 1865 roku. Dziś Katedra Królewska stanowi cenny przykład sztuki neogotyckiej:

   Kolejnym ciekawym obiektem, choć nie znajdującym się na liście, był kościół św. Izydora. To niewielki budynek, wzniesiony w 1666 r. na tyłach katedry, na ruinach domu rodzinnego błogosławionego karmelity Alojzego Rabaty i otwarty niedawno po 80 latach przerwy:

   Przechodziłyśmy też obok kościółka Sant'Alberto z XIV wieku:

   Tuż za nim znajdują się ruiny klasztoru San Salvatore (św. Zbawiciela), do którego przylega kościół pod tym samym wezwaniem. Klasztor zajmuje powierzchnię około 1700 m² i spoczywa na szeregu starożytnych cystern, które mogły być dawniej połączone z łaźniami świątyni Wenus. Do XIII wieku budynek był pałacem szlacheckiej rodziny Chiaramonte, potem osiedliły się tam benedyktynki. W 1588 roku klasztor rozbudowano:

    San Martino to kolejny kościół z naszej listy, powstały z inicjatywy króla Rogera Normana (XII wiek). Do kościoła przylega XVI-wieczny dziedziniec oraz sala Zgromadzenia Sióstr Czyśćca, powstała w 1517 roku. W 1682 roku, według projektu architekta i księdza Matteo Gebbii z Erice, rozpoczęto odbudowę kościoła, którą ukończono w 1688 roku. Pod koniec XVIII wieku wnętrze zostało ozdobione sztukaterią, freskami i obrazami Antonia i Vincenza Manno:

   Notka zdecydowanie mi się rozciągnęła, a na liście obiektów, do których nabyłyśmy bilety, zostało do opisania jeszcze kilka. Oprócz tego odwiedziłam liczne miejsca spoza tej listy, więc w tym miejscu już przerwę. Natomiast resztę będę musiała opisać w kolejnej notce, a może nawet w dwóch . 

    Zatem - c.d.n.