Lukka to bardzo stare miasto. Zostało ono założone przez Etrusków, a od II wieku p.n.e. stanowiło kolonię rzymską (od około 180 roku p.n.e.). Pierwotne centrum miasta znajdowało się w miejscu, gdzie dziś znajduje się Piazza San Michele. Na przełomie I i II wieku Rzymianie wybudowali w mieście amfiteatr. W IX i X wieku Lukka była głównym miastem Toskanii. Dopiero pod koniec X wieku zaczęła tracić na znaczeniu na rzecz pobliskiej Florencji.
Od 1160 roku Lukka była niepodległą republiką. W XVI wieku szczelnie otoczono ją czterokilometrowym pierścieniem murów obronnych. To do dziś jej ważny zabytek, z sześcioma bramami wjazdowymi i jedenastoma dobrze zachowanymi basztami. Lukka przez lata toczyła wojny z Pizą o prymat w wymianie handlowej. W 1799 roku opanował ją Napoleon. Po Kongresie Wiedeńskim w 1815 roku miasto trafiło pod panowanie Bourbonów. W 1847 roku Lukka przyłączyła się do Wielkiego Księstwa Toskanii, a w 1860 roku była już częścią Zjednoczonego Królestwa Włoch. Z Lukką związanych jest wiele sławnych na całym świecie osób. Poza operowym kompozytorem Giacomo Puccinim, przebywał tutaj na wygnaniu Dante Alighieri (autor Boskiej komedii).
Idąc od dworca tunelem pod murami, a potem ulicą Via della Rosa i kolejnymi, doszliśmy do Piazza San Martino, z kościołem św. Jana i Reparaty oraz katedrą, mijając wcześniej trzy ważne i piękne kościoły. Pierwsza mapka poniżej to plan na cały dzień. W bieżącej notce opisuję tylko początek (prawy dolny róg mapki), od dworca do katedry Duomo di San Martino. Bardziej szczegółowo ten etap jest przedstawiony na następnej mapce:
Pierwszy oglądany kościół to Santa Maria della Rosa, piękny gotycki kościółek z XIII wieku, oparty na zewnętrznej stronie starożytnego rzymskiego muru miejskiego Lukki. Nazywany „kościołem Madonny Róż” ze względu na kwiaty, które trzyma Maryja na obrazie. Kościół ten był często odwiedzany przez świętą Gemmę Galgani w latach 1901-1903 (Casa Giannini, gdzie mieszkała w tym czasie, znajduje się naprzeciwko). Fasada więcej, niż skromna, elewację boczną zdobią piękne okna, a środek zachwyca:
Nieco dalej położona jest kolejna ważna świątynia - późnoromański kościół Santa Maria Forisportam, zwany także Santa Maria Bianca. Kościół, składający się z trójnawowego korpusu, transeptu i półkolistej absydy, zbudowano przed końcem XII wieku poza ówczesnymi murami Lukki. W XVII wieku miała miejsce częściowa przebudowa wnętrza, a w 1619 roku wzniesiono dzwonnicę. Największy środkowy portal nakrywa półkolista archiwolta z płaskorzeźbioną sceną Koronacji Maryi i roślinnym fryzem poniżej:
Po kilku minutach znaleźliśmy się na Piazza dei Servi, gdzie obejrzeliśmy budynek starego kościoła Santa Maria dei Servi, znanego też pod nazwą Kościoła Zwiastowania (niestety zamknięty), a obok, tyłem do placu i z wejściem już poza nim - San Benedetto in Gottella, oba zdekonsekrowane. Pierwszy służy jako sala koncertowa, drugi - jako sala wystawowa, należąca do Bractwa Stolarskiego, które co roku w okresie świątecznym przygotowuje tu szopkę:
Podczas tego spacerku krążyliśmy wokół katedry, czasem ją nawet było widać, ale dopiero teraz weszliśmy na Piazza Antelminelli, w narożniku przechodzący w Piazza San Martino:
To właśnie tam znajdują się katedra i pozostałe najważniejsze zabytki Lukki. Ze względu na rodzaj i znaczenie tych obiektów, postanowiliśmy zwiedzić je wszystkie, czyli kościół świętych Jana i Reparaty z obszarem archeologicznym, baptysterium, katedrę świętego Marcina, obie dzwonnice i muzeum katedralne. Bilet łączony na to wszystko kosztuje 10 €. Dzwonnica katedralna jest najwyższą (60 m) i najtańszą z wież Lukki, nawet, jeśli kupuje się bilet osobno.
Kompleks bazyliki pod wezwaniem św. Jana i św. Reparaty to prawdziwa perła wśród zabytków Lukki. Istniejący tu wcześniej romański kościół złożony był z trójnawowego korpusu, transeptu oraz półkolistej absydy prezbiterium. Do północnego ramienia transeptu dostawione jest późniejsze, gotyckie baptysterium oraz wysoka dzwonnica. Fasada, która otrzymała swój wygląd w 1622 roku, zawiera wspaniały romański portal z 1187 roku, przez który wkraczamy do wnętrza świątyni. Belka nad wejściem jest w całości pokryta postaciami świętych. Na środku znajduje się Maryja, otoczona przez dwóch aniołów oraz grupy apostołów:
Dodatkowymi atrakcjami są barokowa kaplica św. Ignacego oraz rzymski sarkofag z II wieku, ozdobiony procesją dionizyjską:
Dobudowane baptysterium pochodzi z pierwszej połowy XIV wieku (przed 1344 rokiem). Zbudowane jest na planie kwadratu, a kopułą nakryto je w roku 1393. Rozmiary kopuły robią wrażenie, zwłaszcza że jest ona kilkadziesiąt lat wcześniejsza, niż słynna kopuła Santa Maria del Fiore we Florencji. Wnętrze jest dość surowe, ale kopuła jest unikatowym dziełem architektonicznym, zwłaszcza, że powstała tak wcześnie:
Widoczny na pierwszym z powyższych zdjęć otwór w podłodze pozwala zobaczyć część stanowiska archeologicznego, można tam również zejść niżej i przejść po przygotowanych chodnikach, by dokładnie się wszystkiemu przyjrzeć. W 1969 roku rozpoczęto w tym miejscu prace wykopaliskowe, które ujawniły wczesny układ bazyliki Santa Reparata z IV - V wieku oraz baptysterium św. Jana. Rozległe stanowisko udostępniono zwiedzającym w 1992 roku. Odkryto, że pierwsza bazylika miała ten sam plan i te same wymiary co obecny kościół, a kolejne warstwy, przybywające na przestrzeni wieków, podniosły ją o ponad dwa metry. Poniżej obecnego poziomu podłogi znajdują się ruiny starszych zabudowań, z mozaikami posadzkowymi. Są to pozostałości domów i łaźni z czasów rzymskich, fundamenty wczesnochrześcijańskiego baptysterium i dawnej katedry oraz krypta z IX wieku:
Na zakończenie wspięliśmy się po schodach na dzwonnicę, by zobaczyć z góry część miasta, plac św. Marcina i katedrę:
Duomo di San Martino jest nietypowo umieszczona poza centrum miasta. W portyku przed wejściem znajdują się bardzo interesujące płaskorzeźby przedstawiające historię świętego Marcina (patrona katedry), alegorie miesięcy, znaki zodiaku i różne symbole, szczególnie ciekawa jest rzeźba nad wejściem (druga taka jest w środku i nie wiem, czy któraś z nich jest kopią), przedstawiająca świętego Marcina, dzielącego się ubraniem z ubogim:
Warto też wejść do środka. Znajdują się tu liczne dzieła sztuki, między innymi grobowiec Ilarii del Carretto, jeden z najpiękniejszych grobowców wczesnego renesansu. Kobieta była żoną władcy miasta Paola Guinigiego i zmarła podczas drugiego porodu. Owdowiały mąż zlecił artyście ze Sieny, Jacopo della Quercia, wykonanie bardzo naturalistycznego sarkofagu:
Kościół posiada też jedną z najciekawszych na świecie relikwii, stary 3-metrowy krucyfiks, który podobno pokazuje prawdziwe oblicze Chrystusa (Volto Santo). Legenda o cedrowym krzyżu, wyrzeźbionym przez świętego Nikodema, należy do najbardziej znanych w Lukce. Miejscowi od wieków wierzyli, że to dzieło powstało niedługo po zmartwychwstaniu Chrystusa. Opowiada się, że Nikodem zasnął, pracując nad twarzą na krzyżu. Po jego przebudzeniu twarz miała być cudownie ukończona. Krzyż po wielu stuleciach zapomnienia, we wczesnym średniowieczu został odnaleziony i przywieziony do Lukki. Tyle mówi legenda, bo badania wskazują na XII wiek:
Weszliśmy jeszcze na chwilę rzucić okiem na zbiory Muzeum Katedralnego:
Zwiedzanie placu zakończyła wizyta w dzwonnicy katedralnej:
Tak minęło pierwsze trzy godziny zwiedzania Lukki. Kolejne w następnym wpisie.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz