niedziela, 5 lipca 2026

Ostróda - letnia stolica Warmii

   Kolejnym punktem na naszej "krzyżackiej" wycieczce była Ostróda. Jej początki sięgają 1270 roku, gdy zakon krzyżacki wzniósł drewnianą warownię na miejscu staropruskiego grodu. Wokół niej zaczęło się rozwijać osiedle. Prawdopodobnie w 1329 roku Ostróda otrzymała od komtura dzierzgońskiego, Lutra z Brunszwiku, chełmińskie prawo miejskie. W roku 1341 powstało osobne komturstwo ostródzkie – jeden z 27 okręgów w państwie. W tym okresie Ostródę zamieszkiwali głównie Niemcy, Prusowie i częściowo Polacy. W połowie XIV wieku, gdy miasto było siedzibą prokuratorów w komturstwie dzierzgońskim, komtur Günter von Hohenstein rozpoczął budowę zamku. Miasto nadal rozbudowywało się. Gdy 18 lipca 1410 roku zajęły je wojska polsko–litewskie, mieszkańcy złożyli hołd wierności królowi polskiemu. Władysław Jagiełło nadał Ostródę jako lenno księciu Januszowi Mazowieckiemu. 19 września miasto ponownie przejęli Krzyżacy. Do założonego w 1440 roku Związku Pruskiego, skierowanego przeciw Zakonowi, przystąpiło 13 delegatów ostródzkiego rycerstwa. Od roku 1525 miasto było siedzibą starostwa, a następnie od 1818 roku powiatu.

   W pierwszej połowie XVII wieku Ostróda ucierpiała z powodu zarazy, a następnie stacjonowania wojsk szwedzkich Gustawa Adolfa. W 1788 wybuchł pożar, który strawił prawie całe miasto. Po pożarze opustoszała i zniszczona Ostróda liczyła zaledwie 400 mieszkańców.

    Istnienie szkoły w mieście jest poświadczone w źródłach z początku XV wieku. Od XVI do XVIII wieku funkcjonowały oddzielnie szkoły polska i niemiecka. W 1825 roku zostały połączone. Przed wybuchem II wojny światowej w Ostródzie działały 4 szkoły podstawowe, 2 gimnazja, szkoła zawodowa i szkoła gospodarstwa domowego.

  Zaparkowaliśmy na rynku (Placu Tysiąclecia). Stojący tam ratusz ma bardzo bogatą historię. Pierwotne siedziby Rady Miasta, poczynając od połowy XVIII wieku, były niszczone, rozbierane, palone i wielokrotnie przebudowywane. Obecna budowla powstała w 2017 roku na wzór tej, która była tu dziewięćdziesiąt lat wcześniej. Przed ratuszem znajduje się dawna Fontanna Trzech Cesarzy z 1907 roku. Ma kształt granitowego obelisku ozdobionego kamiennymi, stylizowanymi rybami oraz portretami trzech cesarzy Prus (Wilhelm I, Fryderyk III i Wilhelm III), którzy panowali w 1888 roku. Po różnych zmianach (np. zdjęcie portretów i ponowne ich umieszczenie) od 2004 roku jest to Pomnik Jedności Europejskiej.:





  Tuż obok, w pobliżu wschodniego nabrzeża Jeziora Drwęckiego znajduje się Zamek Krzyżacki. Dawniej Drwęca uchodziła do jeziora dwoma ramionami, tworząc wyspę – naturalne miejsce obronne, które Krzyżacy wykorzystali do wzniesienia swojej warowni. Pierwotnie, po 1270 roku, zbudowali tu drewniany dwór rycerski, otoczony palisadą wykonaną z drewnianych bali, który od około 1300 roku stanowił siedzibę zakonnego wójta. Zamek był niszczony i odbudowywany wielokrotnie. Ostatni raz, po zburzeniu go przez Rosjan w 1945 roku, odbudowano go w latach 1977-1992. Warto wspomnieć dwa ciekawe wydarzenia z historii: w roku 1410 przywieziono tu po bitwie pod Grunwaldem zwłoki Wielkiego Mistrza Krzyżackiego Urlicha von Jungingena, natomiast w 1807 roku przez ponad 5 tygodni rządził stąd Napoleon Bonaparte. Obecnie, od połowy lat dziewięćdziesiątych, zamek jest siedzibą miejskich instytucji kultury – muzeum oraz biblioteki:

  Masywna bryła zamku, stojącego w sympatycznym parku, nie wydała nam się zbyt interesująca w porównaniu z innymi zamkami na naszej trasie i do środka nie weszliśmy. Mieliśmy za sobą długą podróż i postanowiliśmy zrelaksować się nad jeziorem, a restauracji Lalo zjedliśmy lanczyk:






Znad jeziora widoczny jest piękny zabytkowy budynek Urzędu Miasta, zwany kiedyś Kreishaus. Jego budowa została rozpoczęta w 1878 roku, zaś rozbudowany został w roku 1901:


   Po odpoczynku nad jeziorem zrobiliśmy kółeczko wokół miasta (przeciwnie do ruchu wskazówek zegara), żeby obejrzeć najważniejsze zabytki:

  Katolicki kościół pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia NMP został poświęcony w grudniu 1857 roku, a rozbudowany w latach 1910-1913. Wzniesiono wtedy również wieżę kościelną, która musiała przewyższać wieżę kościoła ewangelicko-metodystycznego. Kościół jest neogotycki, jego wyposażenie również. Główny ołtarz poświęcony jest Matce Boskiej Niepokalanego Poczęcia.  Najcenniejszym zabytkiem kościoła jest drewniana pieta z początku XV wieku, którą w latach trzydziestych XX wieku przywieziono z Gietrzwałdu. 






  Kościół ewangelicko-metodystyczny jest monumentalną, ceglaną, neogotycką budowlą wzniesioną w latach 1907-1909. We wnętrzu znajduje się ołtarz połączony z amboną oraz pamiątki z kościoła średniowiecznego, który został zniszczony w 1945 roku, między innymi tablice upamiętniające mieszkańców miasta, którzy zginęli podczas wojen napoleońskich, oraz wojny francusko-pruskiej. Wieża kościelna, zakończona podwójnym hełmem, na którą wiedzie 105 schodów, stanowi punkt widokowy na całą Ostródę. Niestety wszystko było pozamykane:





   Ciekawa jest ulica Sienkiewicza, przy której znajdują się oba te kościoły. Można tam zobaczyć piękne wille i kamienice:



  Cerkiew Ofiarowania NMP powstała w 2006 roku. Wnętrze jest nowoczesne, ale dzięki ikonostasowi zachowuje tradycyjny klimat wschodni. Nie mogliśmy obejrzeć wnętrza, bo zamknięta była nawet bramka na plac:



   Kościół św. Dominika Savio jest najstarszym kościołem w Ostródzie, pierwotnie gotyckim, z XIV wieku. Został gruntownie przebudowany po pożarze w XVIII wieku i po II wojnie światowej. Zachowały się fragmenty gotyckich murów obronnych oraz średniowieczne kamienne chrzcielnice:





  I to już z Ostródy wszystko. Po spacerze wróciliśmy na parking i pojechaliśmy do Iławy, gdzie mieliśmy zarezerwowane noclegi.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Olsztyn - serce Warmii

   Olsztyn powstał, gdy Henryk von Luter założył drewniano-ziemną strażnicę, czyli około 1334 roku. Prawa miejskie uzyskał 31 października 1...