Triest to miasto o długiej i bogatej historii. Okolice te przed wiekami zamieszkiwane były przypuszczalnie przez plemiona iliryjskie, historycy biorą pod uwagę też plemiona Histri lub celtyckich Karni, ale możliwe jest także, że byli to Wenetowie. Założenie przez Rzymian miasta Akwileja po przeciwnej stronie Zatoki Triesteńskiej zainicjowało proces romanizacji tych obszarów i utworzenie, prawdopodobnie przez Juliusza Cezara w połowie I wieku p.n.e., kolonii na zboczach wzgórza San Giusto. Po upadku cesarstwa zachodniego tereny te trafiły pod kontrolę Gotów, Bizancjum, Longobardów a od VIII wieku Franków Karola Wielkiego. Od szóstego wieku Triest był siedzibą kościelnej diecezji, której biskupi od połowy X wieku przez kilkaset lat sprawowali nad miastem jurysdykcję również świecką.
W 1295 roku Triest stał się wolną gminą, zarządzaną przez własnych obywateli. Miasto miało doskonały dostęp do Morza Adriatyckiego i stanowiło zagrożenie dla Wenecji, która na przestrzeni lat kilkakrotnie Triest atakowała. W 1369 roku Wenecjanom udało się nawet zająć miasto na kilka lat, aż w 1382 roku mieszkańcy formalnie oddali się pod opiekę austriackiego księcia Leopolda III Habsburga. Początkowo władcy nie wykazywali większego zainteresowania Triestem. Zmieniło się to dopiero w XVIII wieku za panowania Karola VI, dla którego niezwykle ważne było zapewnienie Austriakom dostępu do Morza Adriatyckiego. Miał on służyć celom militarnym w toczącej się wojnie z Turkami, ale cesarz pragnął również rozwijać lukratywny handel z Dalekim Wschodem. W 1719 roku Karol nadał Triestowi status wolnego portu, ale później, w 1891 roku, pozbawiono go tego przywileju. W 1918 roku wojska włoskie zajęły miasto i od tej pory, mimo pewnych zawirowań w czasie II wojny światowej, Triest należy do Włoch.
Dzięki swojemu położeniu na styku różnych
kultur i religii, miasto oferuje fascynującą mieszankę stylów architektonicznych: od
klasycyzmu i neoklasycyzmu, przez neogotyk, po secesję.
Z naszego hotelu w ciągu pięciu minut można przez Via Roma dojść do Piazzza Vittorio Veneto z Fontanną Trytona, dzieło rzeźbiarza Franza Heinego z XVIII wieku, ozdobioną mitologicznymi figurami morskimi. W tle dawny Pałac Kolejowy (Palazzo delle Ferrovie dello Stato), wzniesiony w latach 1894–1895 według projektu architekta Raimondo Sagorsa, a po drugiej stronie ulicy neorenesansowy budynek poczty (Palazzo delle Poste), pierwsze przykłady typowej dla Triestu zabudowy:
Potem poszliśmy obejrzeć synagogę z 1912 roku, stylizowaną na romańską katedrę. Był to pierwszy obiekt, który przewidziałam w ramach poznawania triesteńskich świątyń różnych wyznań (kolejne to katolicki kościół i prawosławne cerkwie):
Niestety nie dane nam było wejść do środka, bo okazało się, że obiekt zamknięto do października. W zamian, za rogiem, zajrzeliśmy do jednej z czterech historycznych kawiarni Triestu - Caffè San Marco, założonej w 1914 roku. Wnętrze, utrzymane w stylu wiedeńskiej secesji, zostało odrestaurowane. Dziś mieści się tu również księgarnia, nawiązując do dawnych czasów i tradycji kawiarni jako miejsca spotkań intelektualistów, pisarzy i poetów, takich jak Joyce i Svevo:
Następnie wróciliśmy w okolice Via Roma, ale bliżej mostu Ponte Rosso. Po drodze minęliśmy skwer Largo Bonifazio z fontanną Janusa o dwóch twarzach (Fontana del Giano Bifronte) i Casa Chiozza, budynkiem powstałym w 1925 roku według projektu architekta Giorgio Polli, a na sąsiednim Piazza San Giovanni obejrzeliśmy pomnik Verdiego i Palazzo Diana, zbudowany dla kupca Filippa Diany w latach 1878–1882, według projektu architekta Enrico Holznera:
W ten sposób trafiliśmy nad Wielki Kanał (Grand Canale), będący świadectwem portowej historii miasta. Został wykopany w połowie XVIII wieku, by umożliwić łodziom bezpośrednie wpływanie do centrum miasta w celu rozładunku towarów. Wokół powstały place i monumentalne budynki. W tym miejscu Via Roma przechodzi w most Ponte Rosso, na którym stoi pomnik Jamesa Joyce’a. Pisarz spędził w Trieście łącznie dwanaście lat, podczas dwóch pobytów. To tutaj podobno stworzył plan i napisał kilka rozdziałów "Ulissesa":
Po drugiej stronie mostu otwiera się Piazza del Ponterosso. Widoczny na nim biały budynek to eklektyczny Palazzo Genel, ukończony w 1876 roku, a zaprojektowany przez Antonia Bacichiego i Domenica Montiego:
Środek placu zdobi Fontanna "del Giovannin del Ponterosso". Zbudowana w połowie XVIII wieku, nawiązuje do akweduktu San Giovanni, który dostarczał słodką wodę do Triestu. Alegoryczną postacią w centrum jest cherubin, pieszczotliwie nazywany przez mieszkańców „Giovannin”:
Na poniższych zdjęciach widać kilka wybranych przykładów monumentalnej architektury okolicznych ulic i placów, łączącej wpływy włoskie i środkowoeuropejskie. Kolejno są to: dawny pałac ubezpieczeniowy z początku XX wieku (obecnie hotel DoubleTree by Hilton), bogato zdobiony Palazzo Terni-Smolars w stylu secesyjnym i eklektycznym, zbudowany w latach 1906 - 1908 według projektu architekta Romeo Bratovicha (2 i 3 zdjęcie) oraz zaprojektowany przez architekta Enrico Nordio i wzniesiony w latach 1907–1910 dawny budynek banku Cassa di Risparmio, w stylu eklektycznym z silnymi wpływami monumentalnego renesansu i klasycyzmu:
Za mostem kanał się kończy, a położony dalej plac nosi nazwę Piazza Sant’Antonio Nuovo, podobnie jak stojący na nim neoklasycystyczny kościół z charakterystyczną fasadą, ozdobioną sześcioma kolumnami, przypominający antyczną świątynię:
Przy tym samym placu znajduje się cerkiew Świętego Sipiridiona z charakterystycznymi niebieskimi kopułami. Od początku swojego istnienia służyła wszystkim wyznawcom prawosławia, przede wszystkim serbskim i greckim imigrantom. Jej budowę rozpoczęto w XVIII wieku. Dzwonnice powstały w latach 50-tych XVIII wieku, gdy cesarzowa Maria Teresa przyznała prawosławiu swobodę praktykowania religii. Świątynia została rozbudowana w latach 60-tych XIX wieku w imponującym neobizantyjskim stylu. Jej wnętrze, równie imponujące jak fasada, jest lśniące złotem. Niektóre freski przypominają weneckie mozaiki ze złotych płytek:
Nieco później, na przełomie XVIII i XIX wieku, Grecy zbudowali dla siebie nową cerkiew, pod wezwaniem świętego Mikołaja, Spirydiona zostawiając Serbom. Aby do niej dotrzeć, skierowaliśmy się wzdłuż kanału w stronę morza i skręciliśmy w lewo. Neoklasycystyczna budowla pochodzi z końca XVIII wieku, a w latach 1819 - 1820 jej fasada została przeprojektowana przez architekta Matteo Pertscha. Wewnątrz znajduje się cyzelowany srebrny ikonostas oraz dwa duże płótna Cesare Dell'Acqua:
Do cerkwi wchodzi się od strony Placu Nicolo Tommaseo. Przy tym samym placu znajduje się też wejście do najstarszej kawiarni w Trieście - Caffè Tommaseo - o historii sięgającej 1830 roku. Tu także, jak w Caffè San Marco, spędzali czas najwięksi intelektualiści. Wpadliśmy tam na aperitif i zachwyciliśmy się wnętrzem:
Na dzisiaj to już koniec, ale w Trieście widzieliśmy dużo więcej i reszta pozostanie do opisania w następnych notkach.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz