Nad jeziorem Como, część druga

 Tak więc kolejny prom dostarczył nas do Menaggio. Spacer rozpoczęliśmy od pięknego bulwaru, ciągnącego się wzdłuż jeziora:

W drodze powrotnej skręciliśmy na Piazza Garibaldi, a dalej w szeroką Via Calvi - deptak z licznymi kafejkami:

Po prawej stronie ukazała się nam fasada niewielkiego, jednonawowego kościoła Santa Marta, wbudowanego w ciąg kamienic. Fronton zdobią listwy z terakoty, piękna rozeta i portal z freskiem przedstawiającym Madonnę z Dzieciatkiem. Fakt istnienia w tym miejscu kościoła jest udokumentowany od 1582 roku, ale fasada i wyposażenie są XIX-wieczne.

Nie wiedziałam wtedy, że pomiędzy fragmentami kamieni u podstawy elewacji jest napis grobowy, który wspomina rzymskiego urzędnika z czasów cesarza Wespazjana, Lucjusza Miniciusa Exoratusa. Od niego, według najpopularniejszej interpretacji, wywodzi się łacińska nazwa miasta - Menaxium. Na moim zdjęciu widać fragment płyty grobowej po lewej stronie, ale nie przyszło mi do głowy sfotografować go z bliska:

EDIT (rok później): Zapraszam do notki o miasteczkach nad jeziorem Como z roku 2018, gdzie wspomniane powyżej tablice można dokładnie obejrzeć.

Idąc Via Calvi do końca, dochodzimy do zabytkowego kościoła parafialnego Św. Stefana. Został on zbudowany na podłużnym planie z trzema nawami, z bocznymi kaplicami i zakrystią. Kościół powstał w XVII wieku, na fundamentach starszej świątyni. Wystrój pochodzi z wieku XIX:

Charakterystyczna dzwonnica z miedzianą cebulową kopułą i 5 dzwonami, widoczna jest z daleka:

Postanowiliśmy też dotrzeć biegnącą 750 metrów pod górę ulicą Via Castellino da Castello do kościoła San Carlo. Wzgórze otaczają fragmenty starych murów zamkowych z bramą, całość wraz z otaczającymi domami wygląda bardzo malowniczo:

Kościół z dzwonnicą został poświęcony w 1614 roku przez San Carlo Boromeusza i użytkowany aż do 1771 roku przez Kanoników Laterańskich z klasztoru Santa Maria della Passione di Milano:

W drodze powrotnej wypiliśmy jeszcze kawkę na via Calvi i wróciliśmy do portu ulicą Via IV Novembre, biegnącą u podnóża góry, na której malowniczo prezentują się liczne domy i hotele:

Okazało się, że na prom trzeba będzie poczekać około 20 minut. To i ja teraz na moment się zatrzymam z dalszym opisem, by uzupełnić informacje praktyczne, ważne dla planujących podróż w te rejony. Wcześniej napisałam, ile kosztują bilety kolejowe, a nic nie wspomniałam o cenach przepraw promowych. Bilet na prom kupuje się w budce na przystani. Jednorazowy kosztuje 4,60 €, więc trzy przeprawy: Varenna - Bellagio, Bellagio - Menaggio i powrót do Varenny, to koszt 13,80 €. Jeżeli ktoś chce popłynąć gdzieś jeszcze, a są takie możliwości, to opłaci się już kupić bilet dobowy za 15 €. My mieliśmy za mało czasu, by płynąć dalej, więc z tej opcji nie korzystaliśmy.

W końcu prom się pojawił i ruszyliśmy w dalszą drogę, tym razem do Varenny. Była to ostatnia miejscowość, którą odwiedzaliśmy tego dnia. Rozkład jazdy pociągów znaliśmy, więc mogliśmy spokojnie sobie wędrować czy też posiedzieć w trattorii, i w dowolnym momencie podjąć decyzję, o której wracamy. Bardzo nam to odpowiadało, a że Varenna podobała nam się najbardziej z tych czterech miasteczek, przedłużyliśmy pobyt w niej o godzinę w stosunku do naszych wcześniejszych planów.

A spodobało nam się tu już od pierwszej chwili, gdy szliśmy zawieszonym nad wodą podestem, prowadzącym z portu do centrum miasteczka:

Jedną z tutejszych atrakcji są fragmenty pochodzącego z przełomu X i XI wieku zamku znanego jako Castello di Vezio, będącego siedzibą ośrodka sokolnictwa. Widzieliśmy go z promu i jakoś nas nie zachwycił. Stwierdziliśmy, że nie ma tych pozostałości na tyle dużo, żeby nam się chciało tam wdrapywać, zresztą potrzebna byłaby przynajmniej dodatkowa godzina czasu.

Na poniższym zdjęciu na szczycie pierwszego wzgórza majaczy prostokątny budynek zamkowej wieży i ten widok musi nam wystarczyć:

W zamian za to zawędrowaliśmy na obrzeża Varenny do Villi Monastero (dawny klasztor założony w końcu XII wieku, obecnie muzeum, ogród botaniczny i centrum konferencyjne) oraz Villi dei Cipressi  (XIX-wieczny budynek z pięknymi tarasowymi ogrodami i rzędami cyprysów, obecnie hotel). Oj, pomieszkałoby się w takim miejscu:

Varenna, podobnie jak Bellagio, jest położona na zboczu góry i łącznikami między dolnymi a górnymi ulicami często są strome schody:

Jednym z takich przejść dostaliśmy się na główny plac miasta - Piazza San Giorgio (św. Jerzego). Dominuje na nim kościół pod takim samym wezwaniem, wzniesiony w XIV wieku, przebudowany w XVII i XVIII wieku. To dobry przykład XIV-wiecznej architektury lombardzkiej, z kilkoma wartościowymi dziełami sztuki z XV, XVI i XVII wieku. Na fasadzie znajduje się fresk ze św. Krzysztofem, patronem podróżnych. Dzwonnica obok kościoła pochodzi z XVII wieku:

Na dolnym końcu placu znajduje się kościół św. Jana Chrzciciela (San Giovanni Battista), pochodzący z XI wieku. Surowa bryła, zbudowana z szarego kamienia, na zewnątrz nie ma żadnych ozdób. Natomiast w środku zachwycają XIV-wieczne freski na bocznych ścianach, mocno zniszczone, i XVI-wieczne w absydzie, już w nieco lepszym stanie. Wśród przedstawionych na różnych malowidłach postaci znajdziemy świętego Krzysztofa z Dzieciątkiem, świętego Jerzego walczącego ze smokiem, świętego Jana Chrzciciela i Maryję. Romańska dzwonnica, zbudowana od strony jeziora, ma dzwony z 1730 roku:

Na Piazza San Giorgio od od strony Via Cu" Corrado Venini jest jeszcze jeden mały kościółek. Na mapach Google wyświetla się nazwa Santi Nazaro e Celso, ale zastanawiam się, czy to nie błąd. Po oznaczeniu tego miejsca, jako adres kościoła wyświetla się Bellano, położone kilka kilometrów dalej, na północ. Ale z drugiej strony, jest to maleńka miejscowość i chyba nie ma tam kościoła, więc może faktycznie tu mają parafię? Na budynku kościoła znalazłam tylko tabliczkę z nazwą ulicy i żadnej innej informacji, a do środka nie dało się wejść. No dobra, umówmy się, że to Nazaro i Celso:

EDIT (rok później): Zupełnie co innego!!! Ponownie zapraszam do notki o miasteczkach nad jeziorem Como z roku 2018, gdzie są nazwy, zdjęcia wnętrz i dużo wiadomości o obu kościółkach, tym przy Piazza San Georgio, i tym następnym, o którym piszę tu poniżej.

Z drugiej strony San Giorgio jest jeszcze jeden dawny kościół, ale o tym już nigdzie nie znalazłam informacji. Chyba jest włączony w obręb ratusza:

Ostatnie chwile naszego pobytu w Varennie spędziiliśmy w barze Il Molo, gdzie przemiła kelnerka mówiła do nas "cześć" i sama zaofiarowała się zrobić nam wspólne zdjęcie. A zjedliśmy sobie typowo - pizzę i spaghetti:

.

.

.

A jakie tam były przepiękne widoki! Wcale nam się nie chciało wracać:

.

.

.

.

.

Słusznie się nie spieszyliśmy, bo jak wiadomo, nie było do czego. To właśnie w Varennie, w drodze na stację kolejową, zleciałam z betonowych schodów, podarłam portki i skręciłam nogę, która mnie nadal boli, choć już minęły dwa miesiące ;-)

.

I to już koniec naszej włoskiej eskapady, mam nadzieję, że nie ostatniej.

Jedziemy nad jezioro Como, część 1

 Poniedziałek, czyli przedostatni dzień naszej włoskiej wycieczki, był dniem zdecydowanie najprzyjemniejszym. Woda, góry i klimatyczne małe miasteczka to jest to, co tygrysy lubią najbardziej ;-)

Oto mapka całej naszej poniedziałkowej podróży:

Po raz kolejny sprawdził się wybrany przez nas hotel - blisko stacji kolejowej. Cieszyliśmy się, że nie musimy się zrywać rano, bo możemy wyjść z pokoju parę minut przed odjazdem pociągu. Tym razem kupiliśmy bilet do Varenny z przesiadką w Lecco. Pociągi z Bergamo wyjeżdżają 8 minut po każdej godzinie i do Lecco jadą 40 minut, a stąd do Varenny ruszają 2 minuty po każdej godzinie i jadą 21 minut. Wszystko punktualnie, przynajmniej rano, bo powrót już nam się odbył z lekkim poślizgiem. Bilet jest ważny 3 godziny od skasowania, więc spokojnie można przepuścić jeden pociąg i zatrzymać się  w Lecco na godzinę z kwadransem.

Ale po kolei. Dojechaliśmy do Lecco o 8:48 i udaliśmy się spacerkiem w stronę jeziora, bo tam koncentruje się życie miasta. Najpierw trafiliśmy pod pomnik Garibaldiego, stojący przed Teatro della Società, najstarszym i najważniejszym teatrem w Lecco; i na plac jego imienia, przy którym rzuca się w oczy neorenesansowy pałac Falck z 1900 roku:

Stamtąd dalej sympatycznymi uliczkami wędrowaliśmy w kierunku nabrzeża i kolejnego pomnika, tym razem włoskiego polityka związanego z tą miejscowością - Mario Cermenati:

Na drugim zdjęciu w tle widoczna jest dzwonnica romańskiej bazyliki św. Mikołaja (San Nicola), do której zamierzaliśmy dotrzeć. Pierwsze wzmianki o kościele pochodzą z XIII wieku, został on prawdopodobnie zbudowany na wcześniejszych pozostałościach fortyfikacji miasta. Potem wielokrotnie go przebudowywano, dość zresztą radykalnie, ostatnio w XIX wieku:

Wysoką na 96 m neogotycką dzwonnicę dobudowano na początku XX wieku. Uważana jest za symbol miasta, a najpiękniej prezentuje się od strony ulicy Via Roma i Piazza XX Settembre:

Na tym placu znajduje się też niewielka pozostałość dawnej potężnej twierdzy, której mury otaczały miasto - wieża, zwana Torre Civica Viscontea. Jest to jeden z najstarszych budynków w Lecco, powstał w XIV wieku z inicjatywy Viscontiego, znanego mediolańskiego patrycjusza:

Spod bazyliki spacerkiem wracaliśmy w stronę stacji. Miasteczko przed 10-tą rano było jeszcze nieco senne i urzekało spokojem:

Po drodze minęliśmy jeszcze jeden fragment starych miejskich murów, zajrzeliśmy też na dziedziniec miejskiego ratusza:

Czasu na spacer może nie było wystarczająco dużo, ale czekało nas jeszcze zwiedzanie trzech ciekawszych miasteczek, więc bez żalu wróciliśmy na stację i o 10:02 kolejnym pociągiem pojechaliśmy do Varenny. Zlekceważyliśmy ją na razie całkowicie z zamiarem zostania tu na dłużej w drodze powrotnej, co okazało się ostatecznie bardzo dobrym pomysłem. Od razu poszliśmy na przystań promową i kupiliśmy bilet na najbliższy rejs:

Okazało się, że najpierw popłyniemy do słynnego Bellagio i tam spędzimy kolejne dwie godziny:

Jest to miejscowość nad jeziorem Como, powstała już na początku naszej ery, ale przez długie wieki była jedynie wioską rybacką. Dopiero w XIX wieku doceniono naturalne atuty okolicy, tworząc z Bellagio luksusowy kurort, pełen eleganckich willi i hoteli, wśród których wyróżnia się pięciogwiazdkowy Grand Villa Serbeloni:

Mimo tłumu turystów i wczasowiczów wciąż jest to wyjątkowo malownicze miejsce, idealne na popołudniowy spacer czy piknik, którego uroki przed nami podziwiali najwięksi tego świata, m.in. J.F.Kennedy oraz Winston Churchill.

Samo miasto to głównie dwie równoległe aleje - jedna wzdłuż brzegu, druga nieco wyżej. Połączone są one albo uroczymi wąskimi uliczkami, albo równie ładnymi schodami. Największe z nich to Schody Sebelloni. Kiedyś to był kanał otoczony z prawej strony wysokimi murami miejskimi:

Idąc górną ulicą w prawo można dojść do dwóch ciekawych obiektów. Pierwszy z nich to romańska kaplica San Giorgio, która pochodzi z XI - XII wieku. Jest niewielka, ze skromnym wnętrzem, ale bardzo ładna:

Za nią przy tej samej ulicy znajduje się Villa Gotica - niegdyś neogotycki kościół anglikański z XIX wieku, obecnie budynek prywatny:

Kierując się w lewo, dojdziemy z kolei do placu przy romańskiej Bazylice San Giacomo. Zbudowano ją w z XII stuleciu, a na przestrzeni wieków poddano licznym transformacjom, których efekty widoczne są głównie we wnętrzu. Natomiast cała bryła dziś znów ma dawną romańską formę, przywróconą podczas remontu w 1904 roku, z trzema nawami i widocznymi od zewnątrz trzema absydami (na zdjęciu po prawej stronie widać fragment jednej z nich i dach nad drugą):

Z ciekawszych elementów wyposażenia należy wymienić: tryptyk, prawdopodobnie autorstwa Vincenzo Foppa (1427-1815) "Madonna z dzieckiem i święci Roch i Sebastian" (widoczny na czwartym zdjęciu pod ołtarzem), drewniany złocony ołtarz z XVIII wieku i krucyfiks w przełomu wieków XI i XII . Piękne mozaiki nad prezbiterium i w bocznych nawach pochodzą z początku XX wieku:

Na środku placu Piazza della Chiesa umieszczono fontannę, przeniesioną sprzed Willi Gotica, na której postawiono później posąg Madonny Pielgrzymów. Ponadto naprzeciwko bazyliki stoi wieża będąca pozostałością po średniowiecznych fortyfikacjach miasta:

Z Bellagio kolejnym promem ruszyliśmy w dalszą drogę, podziwiając piękno alpejskich krajobrazów. Ostatnie zdjęcia Zbyszek robił telefonem z zoomem, dlatego mają taką przedziwną kolorystykę i rozdzielczość:

Tym razem kierowaliśmy się do Menaggio, ale o tym będzie już następna notka.