piątek, 11 listopada 2016

Jeszcze raz o Wilnie

  Dziś zapraszam na spacer wileńskimi uliczkami. Bez nadmiaru tekstu, po prostu spróbujmy się zachwycić klimatem tego wspaniałego miasta. Nasz spacer rozpoczynamy na ulicy Długiej (Didžioji gatvė). Mijamy bramę do klasztoru bazylianów i położoną tuż za nią Filharmonię Narodową, piękne kamienice i ratusz:





   Zatrzymajmy się na chwilę na Placu Ratuszowym (Rotušės aikštė) przy fontannie:




   Nieco dalej skręcamy i wędrujemy bocznymi uliczkami i zaułkami (na ostatnim zdjęciu ambasada Polski):






   W końcu docieramy do budynków Uniwersytetu Wileńskiego: 




   Niestety na zwiedzanie wnętrz brakuje czasu, więc zerkamy tylko na krużganki, otaczające dziedziniec, a potem kierujemy się w pobliże Pałacu Prezydenckiego. W nocy oglądaliśmy podświetlony front, w dzień stronę przeciwną:


  Następnie mijamy dzwonnicę kościoła świętych Janów i ponownie wychodzimy na ulicę Długą, a właściwie jej przedłużenie, czyli Zamkową:



   Skręcamy w bramę, by znaleźć się na dziedzińcu budynku, stojącego przy Zamkowej. Dawniej było tu Kolegium Medyczne oraz mieszkania profesorów. To tutaj mieszkał, a potem zginął od pioruna, profesor medycyny August Becu, ojczym Juliusza Słowackiego. Sam poeta spędził tu swoje lata studenckie. Mieszkał zresztą w Wilnie dwukrotnie, najpierw z matką i ojcem, gdy ten otrzymał posadę na Uniwersytecie (Juliusz miał wtedy 2 lata), a później z matką i ojczymem. Na dziedzińcu tego domu 25 czerwca 1927 roku wmurowano w ścianę tablicę z jego popiersiem:


   Idziemy dalej, w stronę Zaułku Bernardyńskiego, by w końcu stanąć przed domem, w którym dla odmiany mieszkał Mickiewicz. Nie jest to jedyne jego mieszkanie w tym mieście, ale innych nie zdążyliśmy odwiedzić: 





    Z tej okolicy wyraźnie widać Górę Trzech Krzyży i basztę Giedymina:


   W końcu docieramy na Plac Katedralny, w pobliże Dolnego Zamku. To, co widzimy, nie jest niestety dawną siedzibą Wielkich Książąt Litewskich i królów polskich, ponieważ ta została zniszczona i w końcu XVIII wieku całkowicie rozebrana. Władze Litwy postanowiły dokonać rekonstrukcji Dolnego Zamku w pierwszej dekadzie obecnego stulecia i wciąż jeszcze trwa wykańczanie i urządzanie wnętrz. Przed zamkiem stoi pomnik księcia Giedymina, dziadka Władysława Jagiełły. Powstał w roku 1993 według projektu sprzed 80 lat:



   Na pożegnanie dwa zdjęcia, wykonane już w drodze powrotnej przez okno autokaru w okolicy mostu na Wilii. Kościół, widoczny na drugim z nich, to kolejna siedziba jezuitów. Nosi wezwanie świętego Rafała Archanioła i pochodzi z początku XVIII wieku:


   Dwie godziny wieczorem i sześć następnego dnia to na Wilno zdecydowanie za mało. Muszę tu jeszcze wrócić. 

środa, 9 listopada 2016

Wileńskie kościoły, część 2

  Ulicą Ostrobramską ruszyliśmy spod bramy w stronę Starego Miasta. Minęliśmy najpierw barokowy kościół świętej Teresy. Jego projektanci są nieznani, jedynie fasadę przypisuje się Konstantemu Tencallemu. Architektura kościoła reprezentuje styl dojrzałego baroku, opartego na wzorach rzymskich. Podczas rządów radzieckich kościół zaniedbywany niszczał, ale nadal zawiera wartościowe elementy wyposażenia. Może innym razem do niego zajrzę:

   Zaraz za kościołem przeszliśmy przez charakterystyczną bramę na teren prawosławnego monasteru Świętego Ducha:


   Monastyrowi różnie się wiodło przez minione lata. Zbudowaną tu w roku 1634 cerkiew najpierw zniszczyli Szwedzi, potem dwa wielkie pożary i wreszcie wojska napoleońskie. Po kolejnej odbudowie w roku 1850 arcybiskup wileński i litewski Józef (Siemaszko) uczynił świątynię sanktuarium męczenników Antoniego, Jana i Eustachego, których szczątki już wcześniej były przechowywane w cerkwi. Ich święto po dziś dzień odbywa się 27 kwietnia. W przeszłości fasada posiadała więcej cech barokowych, w tym bogato zdobiony fronton, został on jednak usunięty podczas przebudowy z 1873 roku, jako zbyt katolicki w swej formie. Obecnie zachowana cerkiew jest utrzymana w stylu klasycystycznym, chociaż we wnętrzu nadal wyraźnie widoczne są ślady baroku:  



   Z dziedzińca przed cerkwią widać zabudowania klasztoru bazylianów i kościół Świętej Trójcy:

   Później mijaliśmy inną cerkiew, pod wezwaniem świętego Mikołaja. Pamiętam, że 40 lat temu byliśmy tu z kolegami i rozmawialiśmy z miejscowym duchownym po polsku o dawnych czasach, Polakach i władzy radzieckiej. Tym razem tylko w biegu zrobiłam zdjęcie z zewnątrz: 

  Przenieśmy się teraz na drugą stronę Starego Miasta, na ulicę Dominikańską. Jak sugeruje nazwa, spotkamy tam zabudowania klasztoru dominikanów. Historia kompleksu sięga czasów Jagiełły, którego, jak to dawniej (nie tylko w Wilnie) bywało, dotykały przeróżne kataklizmy dziejowe. Ostatecznie w drugiej połowie XVIII wieku powstał późnobarokowy kościół pod wezwaniem Świętego Ducha, który przez kolejne lata wiernie służył katolikom. Nie został nigdy zamknięty i przetrwał jako katolicki obiekt sakralny zarówno czasy zaborów (część kościołów zamieniono wtedy na cerkwie prawosławne), jak i powojenne czasy sowieckie. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku został przejęty przez dominikanów z polskiej prowincji. Obecnie jest to tak zwany kościół polski, w którym sprawuje się liturgię wyłącznie w języku polskim. 

   Wciśnięty jest w gęstą zabudowę, ale wysoką na 51 metrów kopułę z dwustopniową obudową oraz rokokowe szczyty można zauważyć z daleka, natomiast od strony ulicy Dominikańskiej widoczny jest jedynie rokokowy portal z herbem Rzeczypospolitej i Wazów:



   Autorem projektu świątyni był działający w tym czasie w Wilnie Jan Krzysztof Glaubitz, natomiast wnętrza są dziełem Franciszka Ignacego Hoffera. Całość stanowi jednolitą rokokową kompozycję, bogatą w sztukaterie:


   W 1948 roku, z zamykanego wtedy kościoła świętego Michała, przeniesiono tu obraz Jezusa Miłosiernego, namalowany w 1934 roku przez polskiego artystę Eugeniusza Kazimirowskiego według wskazówek siostry Faustyny Kowalskiej. Niebawem stał się on celem pielgrzymek. Ponieważ w 2005 roku decyzją metropolity wileńskiego kardynała Audrysa Bačkisa, mimo licznych protestów Polaków, oryginalny obraz został przeniesiony do pobliskiego kościoła Świętej Trójcy, a dziś na jego miejscu wisi kopia:

   W krużgankach klasztornych zachowały się XVIII-wieczne freski:


   Zaledwie kilkadziesiąt metrów dalej, przy tej samej ulicy, stoi wspomniany powyżej XVI-wieczny kościół Trójcy Świętej, który wraz z utworzonym przy nim szpitalem przez wiele lat pozostawał również w rękach dominikanów. Później przeszedł we władanie diecezji, następnie przejęli go Rosjanie i przerobili na cerkiew pod wezwaniem Zwiastowania Pańskiego. Po I wojnie światowej katolicy na krótko kościół odzyskali, by znów go stracić za sprawą Rosji, tym razem komunistycznej. W 1971 roku został odrestaurowany. Odtworzono wówczas piękną gotycką absydę:

   Po odzyskaniu niepodległości przez Litwę świątynia została ponownie przejęta przez kościół katolicki, a 18 kwietnia 2004 roku konsekrował ją metropolita wileński, kardynał Audrys Bačkis. To jego decyzją 28 września 2005 roku utworzono w tej świątyni sanktuarium Miłosierdzia Bożego, przenosząc tu, jak już wcześniej wspomniałam, obraz Jezusa Miłosiernego. Wystrój świątyni nie jest zabytkowy, odwiedziliśmy to miejsce przede wszystkim z uwagi na sam obraz:

   I na tym moje "kościelne" notki zakończę. Ale o Wilnie to jeszcze nie wszystko.

Powrót do Bassano del Grappa

     Bassano del Grappa jest śred niej wielkości miastem (40 000 mieszkańców). Leży w miejscu, gdzie płaskie równiny Veneto docierają do prz...